Manosfera w dokumentach: co Netflix pokazuje o męskiej toksyczności

Manosfera to ekosystem internetowy, w którym guru męskości zarabiają na promowaniu narcyzmu, braku tolerancji i seksizmu wśród coraz młodszych mężczyzn, wykorzystując lęki i frustracje jako narzędzie do budowania zaangażowania i sprzedaży.

Nowy dokument Netflixa “W głębi manosfery” z udziałem brytyjskiego dziennikarza Louisa Therouxe stał się popularnym materiałem, który Netflix polecił większości swoich użytkowników. To naturalna konsekwencja życia w cyfrowym społeczeństwie uwielbiającym ekstremalność i silnie podzielonym — być może już rzeczywiście niebezpiecznym. Gdy Theroux, znany i ceniony od dekad dziennikarz, wchodzi na posesję Harrisona Sullivana (HSTikkyTokkiego), rozpoczyna z góry przegraną walkę: poszukiwanie logiki w środowisku “czerwonej pigułki”, w siedlisku mizoginistycznej antyutopii.

Jak naprawdę działa manosfera?

W miarę poznawania kolejnych prominentnych postaci z tego kręgu Theroux sprawia wrażenie coraz bardziej bezradnego — jakby zawiedzionego, że za manoferą nie stoi żaden wielki spisek. To właściwie tylko grupka bezwzględnych cwaniaków, żerująca na lękach młodych mężczyzn na tyle efektownie, by rzeczywiście powodować wzrost sieciowych toksyczności.

Brytyjczyk dociera całkiem głęboko do tego ekosystemu. Zagląda za kurtynę “The Fresh and Fit Podcast” do sypialni Myrona Gainesa, spędza dzień w posiadłości Justina Wallera, przechadza się ze Sneako (teraz już bardziej trumpowskim aktywistą). Próbował nawet zaangażować do materiału Andrew Tate’a, dla którego stanowił “za rzadko wyszukiwaną frazą w Google”, by być wartym wysiłku.

Samozwańczy samce alfa i ich biznes

Oglądamy samozwańczych samców alfa, wpływających na coraz młodszych ludzi — szczególnie pokolenie Alfa, obecnych podstawówkowiczów — w ich naturalnym środowisku. Klepiący wyuczone frazy, pozbawieni jakiejkolwiek empatii, przerażająco sprytni biznesmeni. Ale zarabiający na promowaniu narcyzmu, braku tolerancji i fanatycznego seksizmu. Co ciekawe: najczęściej w towarzystwie ich partnerek — przekonanych, że “to dotyczy wszystkich pozostałych”.

Klucz do zrozumienia manosfery leży w jej biznesowym modelu. To nie jest ideologia napędzana misją — to czysty interes. Influencerzy zarabiają na zwiększaniu zaangażowania poprzez live’y, nabijanie polubień oraz sponsorowane kliknięcia. Każda kontrowersja, każdy ekstremistyczny komentarz to narzędzie do budowania publiczności i monetyzacji treści.

Dlaczego dokument Netflixa nie wyjaśnia pełnego obrazu?

Film unika, niestety, jakiejś głębszej analizy całego fenomenu manosfery. Nie uczy nas jego historii, nie analizuje statystyk, nie mierzy wpływów na odbiorców. Jakby “netfliksowo” obawiał się stracić uwagę widza, gdyby zamienił się w dokument z krwi i kości. W zamian stawia na proste rozmowy i łatwo przyswajalną narrację. Obawia się być może odważniejszych tez, wierząc, że pokazując, jak szybko bohaterowie filmu robią z Therouxe kolejne narzędzie do zwiększenia “zaangażowania” swoich live’ów, udowodni obłudę “czerwonych”.

Problem w tym, że oglądany przez młodszych użytkowników, dokument stanie się powodem do śmiechu z “przegrywowości” i “cringe’u” prowadzącego, niechętnego do stawania do bezsensownej walki. To paradoks współczesnego mediów: materiał mający ostrzegać przed toksycznością może dla części odbiorców stać się potwierdzeniem, że stare media nie rozumieją nowego świata.

Co to oznacza dla mężczyzn i społeczeństwa?

Ostatecznie dostaniemy tylko potwierdzenie dotychczasowych przekonań. Starsi i świadomi odbiorcy kultury — potwierdzenie tego, jak nieciekawie jest w częściach sieci, że nasze dzieci są autentycznie narażone na szkodliwą “atrakcyjność” ekstremizmów. Młodsi i “wyłączający telewizor” — potwierdzenie, że dawne media nie radzą sobie z siłą nowego modelu przekazu informacji.

Wpływ manosfery na pokolenie Alfa jest szczególnie niepokojący. Młodzi mężczyźni, którzy dorastają w świecie, gdzie guru męskości promują brak empatii jako siłę, a tolerancję jako słabość, mogą utrwalać szkodliwe wzorce zachowań. Dokument Netflixa pokazuje to zjawisko, ale nie oferuje narzędzi do jego zrozumienia ani walki z nim.

Ale puszczenie “W głębi manosfery” komuś przed seansem innych dokumentów poświęconych toksyczności może ciekawie rozszerzyć kontekst. Jak mówi się — kropla drąży skałę. Nawet niedoskonały dokument, który dociera do milionów użytkowników Netflixa, może być początkiem rozmowy o tym, jak funkcjonuje manosfera, kto ją napędza i dlaczego stanowi zagrożenie dla młodych mężczyzn.

Dokument “W głębi manosfery” jest zaledwie niezłym materiałem o bardzo istotnym i potrzebującym dokumentowania zjawisku. Jego wartość leży nie tyle w głębi analizy, ile w uwidocznieniu problemu dla szerokiej publiczności — a to może być pierwszym krokiem do rzeczywistej zmiany.